De wolvenroedel

Deze informatie is afkomstig uit mijn HBO-afstudeer scriptie. De informatie is vertaald uit het Engels en bevat referenties zoals je die in wetenschappelijke artikelen vindt.

Opbouw van de roedel

De wolvenroedel, vergelijkbaar met een familie, vormt de hoofd eenheid van het sociale systeem en wordt bij elkaar gehouden door middel van sociale banden welke vergelijkbaar zijn met affectie binnen menselijke families (Mech, 1991). Het formaat van de roedel kan variëren van minder dan 10 tot meer dan 50 wolven; de meeste roedels bestaan echter uit 4 à 7 wolven. Busch (2007) verkondigd dat grote roedels mogelijk bijdragen tot een grotere efficiëntie tijdens de jacht wanneer er weinig prooi beschikbaar is of dat grote roedels een gevolg zijn wanneer er prooi in overvloed is. Sommige studies tonen aan dat grotere roedels geneigd zijn om op grotere prooidieren (zoals eland en bison) te jagen in plaats van op kleinere prooidieren (zoals hert of konijn) (Mech et al. 2003; Busch, 2007). Mech (Mech et al., 2003) meldt daarbij bovendien dat het mogelijk is om grote roedels te vormen, wanneer er grote prooidieren beschikbaar zijn, maar dat grote roedels niet vereist zijn om grote prooidieren te vangen.

In principe bestaat een wolvenroedel uit een alpha paar (een koppel dat het voornaamste dekpaar vormt), hun huidige nakomelingen en een paar jaarlingen of andere jonge wolven. Het is ook mogelijk dat een aantal volwassen wolven zich bij de roedel voegen. Dit kunnen broers of zussen zijn van het alpha paar (Busch, 2007).

Afbeelding 1. Wolvenroedel (foto: All About Wolves)

Sociale hiërarchie

Wolvenroedels hebben een strikte sociale hiërarchie, die onder leiding staat van het alpha mannetje en het alpha vrouwtje van de roedel. Elke roedel heeft zowel een mannelijke als een vrouwelijke hiërarchie, die de voortplantingsrechten van hoger gerangschikte wolven verzekert (Mech, 1991). Direct onder de alpha's staat de beta wolf; grotere roedels kunnen een beta paar hebben, welke een tweede dek-koppel kunnen vormen (Ellis, 2007). De laagst wolf in de rangorde is de omega wolf, welke vaak onderworpen wordt aan intimidatie en een soort uitlaadpunt vormt voor sociale agressie binnen de roedel. Dit kan leiden tot dusdanig veel fysieke en mentale stress dat de omega wolf de roedel verlaat en een solitaire wolf wordt (Busch, 2007).

Functies van een roedel

Een wolvenroedel biedt meer dan bescherming en voeding, de roedel biedt ook kameraadschap. Busch (2007) schreef dat leden van de roedel elkaar vaak neus aan neus begroeten met kwispelende staarten en kronkelende lichamen van plezier. Peters (1985) beschreef een zestien-jaar-oude wolf in Chicago Zoo, die door artritis kreupel was. Deze wolf bleef tijdens voedertijd binnen twerijl een andere wolf hem voedsel bracht.

De roedel kan ook dienen als een verzorgend element. Verschillende studies hebben aangetoond dat er een grote verscheidenheid is in de leeftijd waarop wolven volwassen worden. Mech en Seal verkondigde in 1987 dat sommige wolven zelfs op drie-jarige leeftijd nog niet fysiek in staat zijn om te reproduceren. Mech (Mech et al., 2003) gaf ook aan dat fysiologisch gezien, wolven soms zelfs niet volledig volwassen worden tot ze vijf jaar oud zijn. Mogelijk geeft het blijven bij de natale roedel (de roedel waarin de wolf geboren is) jonge wolven de mogelijkheid om te volgroeien terwijl ze nog steeds door hun ouders worden gesteund. Volgens Leyhausen (1965) kan dit verlengd verblijf bij de natale roedel jonge wolven ook extra mogelijkheden bieden om de meer subtiele onderdelen van het jacht- en verzamelgedrag, welke niet aangeleerd zijn, te leren.

Referenties

Busch, R.H. 2007. The Wolf Almanac. New and Revised edition. The Lyons Press, China.

Ellis, S. 2007. De kracht van wolven: Geheimzinnige jagers van de wildernis. Nederlandse vertaling door Bruin, J. Parragon Books Ltd., China.

Leyhausen, P. 1965. Über die Funktion der Relativen Stimmungshierarchie. Zeitschrift für Tierpsychologie 22:412-494.

Mech, L.D. 1991. The way of the wolf. Voyageur Press, Stillwater, MN.

Mech, L.D., en Boitani, L., et al. 2003. Wolves: Behaviour, Ecology and Conservation. New edition. University of Chicago Press, Chicago.

Mech, L.D., en Seal, U.S. 1987. Premature reproductive activity in wild wolves. J. Mammal 68:871-873.

Peters, R. 1985. Dance of the Wolves. Ballantine, New York.